ponedeljek, 23. februar 2015

Teczka

Teczka

Ania szła wolnym, powłóczystym krokiem Chmielną. Zamyślona nie zwracała najmniejszej uwagi na ferwor barw przechodniów, którzy w ten pierwszy ciepły dzień wieszczący nadejście wiosny, odwiesili do szaf ciężkie ponure nakrycia i oblekli lekkie kurtki oraz płaszcze. Jej myśli zaprzątywała praca. Już od jakiegoś czasu zastanawiała się czy odejść z firmy. Przestała czuć, że się rozwija. Brak możliwości awansu. Pensja średnia. Dostała dwie propozycje i zaproszenie na rozmowę, ale to jeszcze nic pewnego.
- Anka! Cześć!
Dziewczyna nie usłyszała dopiero ręka Krzysia położona na jej barku wyrwała ją z rozmyślań ku rzeczywistości.
- Cześć Anka – ponowił Krzyś – Świetnie wyglądasz. Dokąd idziesz?
- Krzyś. Super Cię widzieć. A muszę kupić teczkę.
- Teczkę powiadasz... Tutaj za rokiem jest taki fajny sklep z gadżetami. Na pewno dostaniesz tam teczką.
- Świetnie, no to chodźmy.
- A co tam u Ciebie?
- A w porządeczku. Zostałem project menagerem.
- O no proszę, a gdzie?
- A w takiej jednej firmie. Apki robią, takie rzeczy...

Weszli do dizajnerskiego sklepu z dizajnerskimi gadżetami. Armia małych chińskich kotków już machała do nich na przywitanie swymi hipnotyzującymi łapkami.



- Wiesz co Anka, ja chyba jednak zostanę artystą.
- O, znów zaczynasz grać?
- A to też, jakiś w sumie koncert można ogarnąć. Ale, ja nie o tym. Chodzę ostatnio po tych wernisażach i innych wystawach i tak doszedłem do wniosku, że prawdziwego malarza nie tworzy talent. Tacy zdolni to niestety ślad po nich ginie w ich domach. Tu liczy się osobowość i z kim chodzisz na wódkę, a ja chodzę na wódkę od czasu do czasu, o tu, niedaleko – wskazał ręką na bar znajdujący się po drugiej stronie Nowego Świata – z paroma krytykami sztuki. O, mają tu farby, akryle. Myślisz, że dobra cena?
- Myślę Krzysiu, że tak.
- Dobra biorę i jeszcze płótna do tego. Przecież trzeba na czymś malować. O przepraszam najmocniej – powiedział po przypadkowym trąceniu kobiety w średnim wieku oglądającej solniczkę w kształcie świnki.
- Nic się nie stało.
- Wow, patrz mają tu miecze świetle. Może wezmę jeden, ale po co mi jeden? Jeszcze drugi do pojedynkowania się - w koszyku Krzysia obok farb akrylowych, zestawu pędzli i blejtramu znalazły się dwa zabawkowe miecze świetle - A co ty chciałaś kupić?
- Wiesz chyba będę składać w najbliższych dniach wymówienie. Przydałaby mi się teczka na rezygnację, już żadnej nie mam w domu.
- Teczki, o tam są!

Przeszli do stoiska z artykułami piśmienniczymi i papeterią.

- O ta jest całkiem fajna – powiedział Krzyś podnosząc fluorescencyjną teczkę 3D. Przy zmianie kąta patrzenie morskie fale zmieniały kolor z cyjanu na ciemno-szary.
- No nie wiem – wzrok Anki utknął na czarnej i szarej teczce – chyba jednak wezmę jedną z tych.
- A dlaczego rezygnujesz?
- Tak do końca jeszcze nie podjęłam decyzji. Czas iść dalej, ale nie mam jeszcze innej pracy, więc zaczekam do końca tygodnia z podjęciem decyzji
- Podoba Ci się ten notesik? - zapytał Krzyś Anki.
- Jest całkiem ładny.
- Ładny, czyli kobiecy.
- Nie, nie powiedziałabym. Taki ładny unisex.
- To dobrze muszę sobie kupić jakiś notes na zakupy. Karteluszki mi się gubią, a mam strasznie kiepską pamięć do tych wszystkich warzyw i produktów żywnościowych.
Do sprawónków w koszyku dołączyła szara teczeka i  mały notesik w sztywnej oprawie w kropki.
- Krzyś fajne rzeczy tu mają, ale ja muszę iść na pociąg. Odjeżdzą za dwanaście minut. Idziemy do kasy?
- No dobrze – odpowiedział trochę niezadowolony Krzyś- jestem umówiony na pifko z Michałem, chciałem cię zaprosić.
- Inny razem, dzisiaj muszę niestety lecieć.
Zaczęli się przedzierać w kierunku kas. Ani udało się zdążyć na pociąg, a Krzyś wraz z Michałem tego wieczoru mieli odkryć, że miecze świetlne kupione przez Krzysia nie tylko świecą, ale można z nich również puszczać bańki mydlane.

sobota, 14. februar 2015

Imago

Imago

Na lipcowej łące umierały dziesiątki ludzi zmordowanych po wczorajszych koncertach, alkoholach i grzybkach. Światło słoneczne powoli pojawiało się na ich twarz odsłaniając wysuszoną skórę i gdzieniegdzie popękane usta domagające się wody. Zosia obudziła się najwcześniej ze swojej grupy. Poleżała jeszcze chwilę z zamkniętymi oczami chwilę wsłuchując się w chrapanie Tomka, który musiał zalec gdzieś blisko. Tomek chrapał potężnie. Nici z dalszej drzemki. Z bólem zdecydowała się, więc podnieść w poszukiwaniu jedzenia i czegoś do picia. Wstała bez specjalnej gracji, nałożyła na siebie bluzę i ruszyła w stronę namiotu, gdzie w przedsionku miała znajdować się torba z jedzeniem. Rzeczywiście leżała na swoim miejscu, jedzenia natomiast już w niej nie było. To odkrycie ją zasmuciło. Wzięła ostatniego łyka z butelki leżącej koło torby. Nie była to jednak, jak się spodziewała, woda, więc mimowolny grymas zaskoczenia pojawił się na jej twarzy. Los o dziwo okazał się być nieco łaskawy zsyłając pięciozłotówkę do prawej kieszeni bluzy, a do lewej dwa złote i pół paczki papierosów. W zaistniałej sytuacji obrała kierunek baru. Podobno w czasie festiwalu jest otwarty całą dobę. Ruszyła w stronę lasu mijając grupki śpiących ludzi. Na rozwidleniu dróg zdecydowała się wybrać dróżkę na lewo, choć nie była pewna swej decyzji. W nocy przemieszczanie między scenami wydawało się proste i oczywiste. Za dnia las był bardziej poplątany i mniej jednoznaczny, zabrakło pierwiastku ludzkiego – tłumów wskazujących drogę. Po paru, albo parunastu minutach zobaczyła strzałkę narysowaną fluorescencyjnym flamastrem, to chyba tam się skręcało na elektro. Niedaleko elektro było jedzenie.
Skręciła. Nie ten skręt, nie to miejsce. Ścieżka skończyła się na krzakach, zza których przebijał się dzień. Zosia zdecydowała przedrzeć przez gęstwinę na światło słoneczne. Znalazła się na dość rozległej leśnej polance, ze wszystkich stron otoczonej lasem. Niebo błękitne nad nią, pod nią zaś zielona łąka, na niej pasły się owce, ogromne stado. Nie dostrzegła żadnego człowieka, który by pilnował zwierząt. Po chwili z bieli wyłonił się brunatny pies pasterski. Piękny kundel. W jego istnienie bez wątpienia zamieszany był jakiś bernardyn. Położyła się na boku, aby z wygodniejszej pozycji obserwować zwierzęta. Trawa była lekko wilgotna od porannej rosy. Ile tych owiec może być? Jedna, dwie, trzy, cztery, mała owieczka pięć, sześć…
Zasnęła. Kiedy się obudziła nie pamiętała żadnych snów. Popatrzyła na łąkę. Owiec już nie było. Wyjęła paczkę fajek. Mimo poczucia suchości odpaliła jednego. Dym z zadowoleniem wciągnęła do płuc. Wydmuchując spróbowała zrobić kółeczka. Wyszły jej cztery. Gdy nikt nie patrzył zawsze wychodziły. Wstała i ruszyła z powrotem. Przy fluorescencyjnym znaku spotkała parę osób.
 – Cześć, pamiętacie, jak trafić do baru?
– Aaa, to musisz się w tamtą stronę. Przy wyjściu z lasu skręć w lewo, potem prosto, skręć za takim znakiem jak tu!
 – Dzięki!
Wróciła się, więc do znajomego rozstaju, gdzie skręciła na lewo, potem parę minut szła prosto. Dostrzegła znak, choć świeciły się na nim marne resztki fioletu. Skręciła w prawo. Po chwili trafiła pod scenę. Ekipa festiwalowa jeszcze nie zdążyła posprzątać, tak więc przestrzeń taneczną zajmował las rozdeptanych, plastykowych butelek i kubków. Bar mieścił się w starej, zdezelowanej przyczepie kempingowej. W latach 90’ pewnie stanowił dumę jakieś niemieckiej rodzin przemierzającej w nim tunele zachodniej Europy nucąc przeboje skompilowane na składankach reklamowanych na EuroSporcie.

 – Dzień dobry – Zośka po krótkim oczekiwaniu zdecydowała się zawołać. – Jest tu ktoś?
 Po chwili zza przyczepy wyłonił się facet, wyglądał odrobinę wczorajszo.
– No panic, tu jestem…
– Nie no, do paniki jeszcze mi daleko, ale zjadłabym coś… O widzę, że w menu, że są hamburgery.
– A muszę to zmazać, nie mamy już. Została grochówka, gulasz i kiełbasa.
 – Dobra, w takim razie wezmę kiełbasę i wodę.
– 7,50.
– O rany mam tylko siódemkę.
 – Ok. Możesz usiąść, przyniosę ci.
– Dzięki Dziewczyna usiadła po turecku na ławie przy najczystszym stole. Wyjęła z kieszeni paczkę, a z niej jednego papierosa. Podpaliła go z namaszczeniem, paczkę rzuciła zaś na ławę.

Kac dla Zośki jest podniosłym stanem egzystencjalnym, męczącym, ale mający jakiś urok, jakąś taką szlachetność. Człowiek na nim czuje, że żyje. Zośka odróżnia jego różne modele. Tego dnia czuła, że cząsteczki jej ciała łuskane delikatnym wietrzykiem mieszają się z powietrzem, a następnie łączą się z przyrodą i całym kosmosem…

Jedzenie pojawiło się przed nią. Plastykowy talerz zawierał ogromny kawał grillowanej kiełbachy, dwie kromki chleba, hojnie polano również ketchup i musztardę. Chwyciła plastykowe sztućce i zajęła się pałaszowaniem. Jadła łapczywie. Nagle poczuła, że ktoś ją obserwuje rozejrzała się wokół. Barman znowu gdzieś zniknął. Spojrzała w dół przez ramię. Koło niej siedział pies pasterski. Patrzył się na nią proszący wzrokiem.
– No way. To moja kiełbasa.
Pies zrobił jeszcze większe oczy i zaczął merdać swoim włochatym ogonem.
 – Nie, spadaj. Jestem strasznie głodna. Pies podał łapę. Zośka spojrzała na niego i uśmiechnęła się.
– No dobra… – powiedziała patrząc w te wielkie nieco podkrążone ślipia i odkroiła dwa spore kawałki kiełbasy. Jeden wzięła do ręki i powolnym, lecz miarowym tempem zaczęła go przesuwać przed jego oczami. Spojrzenie zwierzęcia podążało za jej dłonią. Z lewa do prawa, z prawa do lewa, z lewa do prawa…
 – Jesteś głodny, bardzo głodny, za chwilę zjesz. Po zjedzeniu kiełbachy, będzie ci się wydawało, że zjadłeś pięć podwójnych cheeseburgerów – gdy skończyła mówić otworzyła dłoń i pozwoliła psu zabrać kiełbasę. Połknął ją w oka mgnieniu, po czym spojrzał na nią i szczeknął.
 – Wiesz, że teraz się go już nie pozbędziesz, dopóki nie zje ci całej kiełbasy – rzucił od niechcenia barman, który zmaterializował się za ladą.
 – Eee mam silną wolę – powiedziała nie spuszczając oczu z psa. Miał piękną brunatną sierść. Jedno z uszu uroczo oklapnięte. Z talerza wzięła drugi odkrojony kawałeczek i ponownie zaczęła hipnotyzować psa.
– Jesteś lekki… stajesz się coraz lżejszy. Kiedy powiew słowo „fortepian” przemienisz się w motyla.
– Ha, dobre!
 – Jasne, że dobre – odpowiedziała Zośka i rzuciła psu mięso. Złapał je w locie.
– Dobrze, a teraz ja skończę moją porcję.
Pies obserwował dziewczynę, jak pochłaniała jedzenie. Kiedy skończyła przetarła usta papierową chusteczką, którą rzuciła na pusty zabrudzony śladami musztardy i ketchupu talerz.
– No i co teraz? Nic już nie ma. Ale pamiętaj, ty i tak zjadłeś bardzo dużo hamburgerów. Fortepian.
Pies zerwał się z miejsca i zaczął biec w kierunku sceny. Tuż przed nią skoczył. W locie jego potężne łapy zaczęło się kurczyć, a futro zmieniać barwę na niebiesko-czarną. Łep też się zmniejszył. Uszy wyprostowały, zmieniając się w małe czułki. Paź królowej wylądował na wzmacniaczu znajdującym się na scenie, po czym zatrzepotał skrzydełkami i odleciał. Zośka rozejrzała się szukając wzrokiem barmana. Nie było go nigdzie. Oczywiście, jak zwykle nikt tego oprócz niej nie widział.

četrtek, 12. februar 2015

Henio

Jutro mijają dwa lata od śmierci dziadka, dobra data aby ochronić wspomnienia od zapomnienia lub zagubienia z ntym pendrivem.


HENIO

Za oknem obserwuję ptaki z gracją przelatujące między gałęziami malwy. Nie są to pospolite gołębie, czy wróble domowe, które opatrzyły się na chodnikach. Parka jest widowiskowo opierzona, chyba pierwszy raz zagościła w tych stronach. Samiec ma jaskrawo żółte piórka jak słońce świecące na dziecięcych malunkach. Końce skrzydełek pokrywa krucza czerń. Dzióbek wąski, troszeczkę podłużny. Jego barwy nie mogę ustalić, stanowczo jest za szybki dla moich oczu, a światło, zmieniające kolor listowia, zbyt dla nich przebiegłe. Samiczka zdaje się być bardziej stonowana i powściągliwa, choć też wyróżnia się na tle tutejszych. Delikatnie żółty, kanarkowy odcień przy łepku zsuwając się wpada stopniowo w szarość. Wilgi pojawiły się tak szybko, jak zniknęły. Zostawiając drzewo opustoszałe, jednak nie na długo. Wkrótce przyleciały na posiłek  masywne grzywacze mieniące się ciepłą szarością wpadającą w róż. Grzywacze przed paroma laty  upodobały sobie lipcowe owoce malwy. Obserwowaliśmy je wspólnie z dziadkiem, gdy tylko wpadały do nas na coś przekąsić. Nie wiedzieliśmy, któż za zacz. Doszliśmy jedynie do wniosku, że z pewnością są skoligacone z gołębiami. Teraz już wiem,  grzywacz, po łacinie  columba palumbus. Dźwięczna łacińska nazwa o wiele bardziej mi się podoba, kojarzy mi się z chmurami. Nie wiem, kto im nadał polską. Piórka bowiem mają nienagannie zaczesane, szyje smukłe a łepek malutkie, ani krzty szaleństwa w uczesaniu.

Kiedyś dosyć często jeździłam na Podlasie, skąd pochodził dziadek. Dziadek wyrósł z tamtej ziemi, na chlebie z utraconych pól. Ta ziemia w niego wrosła, przez całe życie przepływała przez żyły i tętnice.  Mimo wczesnej przeprowadzki do Radzynia, a potem Warszawy, mimo pracy w handlu zagranicznym i spędzeniu wielu lat na placówkach, pozostał wierny jej wartością i ludziom tam mieszkających. Pod nieobecność babci spędzał długie godziny wisząc na telefonu, obdzwaniając krewnych w Radzyniu i Płudach, z pytaniami o zdrowie, o pracę i jak się sprawy mają tak ogólnie. Często zdarzały się potem kłótnie o rachunki.

Wiele wakacji spałam na Podlasiu, dokąd dojeżdżaliśmy po dziurawych drogach  najpierw zielonym, a następnie wiśniowym czikłeczento. Wspomnienia łąk, krów i pól powoli zanikają. Skakanie po stogach sianach na otwartej przestrzeni i stodołach. Wspinanie się po drzewach  w sadach. Świnie w chlewie i magazyn z niebezpiecznym sprzętem rolniczym, do którego nie wolno nam było z kuzynami wchodzić. Nie tyle odstraszał nas zakaz co chroniący wejścia nieprzejednany burek z przyklapniętym uchem. Cerber ujadał, gdy tylko ktoś się próbował zbliżyć. Kiełbasa na nic się zdawała. Nie było innych możliwości zakraść się do środka, aby przyjrzeć się z bliska ostrym jak bagnety ostrzom kosiarek. W Płudach zresztą zdobyłam na własnej skórze dowiedziałam się, jakie są skutki nie słuchania się starszych. Przy sprowadzaniu krów z pastwiska do obory wujek zabronił zbliżania się do zwierząt. Następne dwa tygodnie spędziłam z Babcią u cioci Alinki w Radzyniu. Róg krowy rozciął mi kawałek policzka. Na szczęście po incydencie rana zagoiła się szybko i nie został po niej nawet ślad.

Dom rodzinny dziadka stoi po dziś dzień. Nie duża jedno piętrowa chałupa z zewnątrz podbielana. Do środka wchodzi się przez wiatrołap, od dekad jednego z ulubionych miejsc bezimiennych dachowców myszołapy, do zawsze chłodnej sieni. Na jej środku leży dywan przykrywający właz do piwnico-spichlerza, wypełnionego kulinarnymi skarbami i kolorowymi nalewkami. Na dywanie niegdyś przeplatały się różnokolorowe paseczki, tworzą piękną rustykalną całość. Dzisiaj dywan zmienił barwę na brzoskwiniowy. Przybyły też geometryczne wzory głównie romby i trójkąty. Izbę z lewej strony zajmowała Babcia Staruszka. Macocha dziadka. Odkąd tam przyjeżdżałam Babcia Staruszka nigdy nie opuszczała tego pokoju pachnącego specyficzną wonią kurzu, lata i starości. Podczas każdego przyjazdu do Płudów wraz z bratem ciotecznym zawsze składaliśmy jej wizyty. Rytualnie przeglądaliśmy obrazki ze starych elementarzy i książeczki dla dzieci, z czasem czytaliśmy, aby w końcu recytować ukradkiem podgryzając herbatę granulowaną, która poza tym domem miała zupełnie inny smak. Przy wyjściu z pokoju krzyż, nad łóżkiem Matka Boska Zielna. Pierwszy raz widziałam Babcię Staruszkę poza swoją izbą w dniu jej pogrzebu. Leżało na materacu w izbie obok. W trzech rogach materaca ustawione były wysokie gromnice palące się przez cały weekend, oświetlające nocą twarze czuwających odmawiających zdrowaśki i różaniec nad zmarłą. W czasie mszy żałobnej odprawianej w izbie, płaczki odśpiewywały dawne pieśni, o czarnych przyjaciołach, które pochłoną ją do ziemi. Babcia leżała w bezruchu, zdawała się być całkowicie pogodzona, z tym co się stanie. Z ziemią i robalami. Po domowym nabożeństwie pożegnalnym żałobnicy ruszyli autami do Radzynia, gdzie odbył się pogrzeb i pochowano Babcię Staruszkę. Nie było konduktu prowadzącego pieszo przez wieś, jak przed trzydziestu laty, gdy grzebano pradziadka Aleksandra.

Dziadek szanował Babcię Staruszkę. Wydaję mi się, że to ona wpoiła w niego szacunek do kobiet. Był prawdziwym dżentelmenem i choć nie można było go nazwać pantoflarzem, to w większości decyzji zdawał się na babcię, która jak przystało na damę dyplomatycznie nigdy nie przyznała tego otwarcie.

Matka dziadka zmarła przy połogu, kiedy miał parę lat. Dziecka nie dało się uratować. Pradziadka nie pamiętam, nie znam go też dobrze z rodzinnych opowieści. Wujek trochę opowiadał mi o przyjeżdżał do Płudów jako dzieciak i pradziadek Aleksander gospodarzył w Płudach. Do wsi dopiero zaczynał się przybliżać pomysł elektryfikacji, nikt nawet nie śmiał myśleć o kablach telefonicznych. Leszek opowiadał o zamachu nafty mieszających się z  wonią płonących ciem zwabionych światłem. W oborze oprócz krów znalazło się trochę miejsca dla gniadego konia.

Niewiele zostało z tamtej wsi. Podbielana chałupa - skansen, a przed nią w przydomowym ogródku   niezmiennie królują gryki, słoneczniki i malwy górujące nad ogórkami, pomidorami oraz dyniami.  To  Mieszkańcy przenieśli się do trzypiętrowej willi. Pole zostało częściowo zalesione, częściowo obsiane trawą. Ze zwierząt ostały się jedynie kury. Przybył piesek biały terrierek.

Dziadek zmarł ponad rok temu. Po trzech, a może i więcej ciężkich latach umierania. W lutym. Dzień przed walentynkami. Dobrze pamiętam, bo na środę 14 kupiłam bilet lotniczy. Miałyśmy lecieć z Agą, moją przyszłą współlokatorką do Brukseli, a stamtąd na Erasmusa do Lublany. Dziadek dostał wylewu w nocy z czwartku na piątek. Został cały sparaliżowany. Po porannym egzaminie ruszyłam do szpitala, gdzie czuwała już cała rodzina. Nie mogłam długo wytrzymać na sali, choć ostatnie trzy lata, długie szpitalne korytarze i kolejki stopniowo nas przygotowywały do tego momentu. . Dziadek umarł we wtorek. Lekarze powiedzieli, że nie było w nim żadnej zdrowej cząsteczki.


Dziadkowie ustalili pragmatycznie, że chcą leżeć w jednym grobie obok brata babci i jego kolegi, którzy zginęli w czasie wojny bawiąc się w lesie w podwarszawskiej Starej Miłośnie od wybuchu niewypału. Choć jestem ateistką, to i tak wydaje mi się, że jego duch krąży gdzieś po złocistych podlaskich usianych polach, których już nie ma. Towarzyszy mu wiatr, popędzający chmury w intensywnym kolorze granatu na burzowym niebie.

Wilk

Wygłodniały wilk
wgryzł mi się w szyję
było nawet miło,
ale jedynie przez chwilę

a potem w bladym świetle miejskiej latarni
pojawiły się zarysy wszystkich sprzeciwów