Jutro mijają dwa lata od śmierci dziadka, dobra data aby ochronić wspomnienia od zapomnienia lub zagubienia z ntym pendrivem.
HENIO
Za oknem obserwuję ptaki z gracją przelatujące
między gałęziami malwy. Nie są to pospolite gołębie, czy wróble domowe, które
opatrzyły się na chodnikach. Parka jest widowiskowo opierzona, chyba pierwszy
raz zagościła w tych stronach. Samiec ma jaskrawo żółte piórka jak słońce
świecące na dziecięcych malunkach. Końce skrzydełek pokrywa krucza czerń.
Dzióbek wąski, troszeczkę podłużny. Jego barwy nie mogę ustalić, stanowczo jest
za szybki dla moich oczu, a światło, zmieniające kolor listowia, zbyt dla nich
przebiegłe. Samiczka zdaje się być bardziej stonowana i powściągliwa, choć też
wyróżnia się na tle tutejszych. Delikatnie żółty, kanarkowy odcień przy łepku
zsuwając się wpada stopniowo w szarość. Wilgi pojawiły się tak szybko, jak
zniknęły. Zostawiając drzewo opustoszałe, jednak nie na długo. Wkrótce
przyleciały na posiłek masywne grzywacze
mieniące się ciepłą szarością wpadającą w róż. Grzywacze przed paroma laty upodobały sobie lipcowe owoce malwy.
Obserwowaliśmy je wspólnie z dziadkiem, gdy tylko wpadały do nas na coś
przekąsić. Nie wiedzieliśmy, któż za zacz. Doszliśmy jedynie do wniosku, że z
pewnością są skoligacone z gołębiami. Teraz już wiem, grzywacz, po łacinie columba palumbus. Dźwięczna łacińska nazwa o
wiele bardziej mi się podoba, kojarzy mi się z chmurami. Nie wiem, kto im nadał
polską. Piórka bowiem mają nienagannie zaczesane, szyje smukłe a łepek
malutkie, ani krzty szaleństwa w uczesaniu.
Kiedyś dosyć często jeździłam na Podlasie, skąd
pochodził dziadek. Dziadek wyrósł z tamtej ziemi, na chlebie z utraconych pól.
Ta ziemia w niego wrosła, przez całe życie przepływała przez żyły i
tętnice. Mimo wczesnej przeprowadzki do
Radzynia, a potem Warszawy, mimo pracy w handlu zagranicznym i spędzeniu wielu
lat na placówkach, pozostał wierny jej wartością i ludziom tam mieszkających.
Pod nieobecność babci spędzał długie godziny wisząc na telefonu, obdzwaniając
krewnych w Radzyniu i Płudach, z pytaniami o zdrowie, o pracę i jak się sprawy
mają tak ogólnie. Często zdarzały się potem kłótnie o rachunki.
Wiele wakacji spałam na Podlasiu, dokąd
dojeżdżaliśmy po dziurawych drogach
najpierw zielonym, a następnie wiśniowym czikłeczento. Wspomnienia łąk,
krów i pól powoli zanikają. Skakanie po stogach sianach na otwartej przestrzeni
i stodołach. Wspinanie się po drzewach w
sadach. Świnie w chlewie i magazyn z niebezpiecznym sprzętem rolniczym, do
którego nie wolno nam było z kuzynami wchodzić. Nie tyle odstraszał nas zakaz
co chroniący wejścia nieprzejednany burek z przyklapniętym uchem. Cerber ujadał,
gdy tylko ktoś się próbował zbliżyć. Kiełbasa na nic się zdawała. Nie było
innych możliwości zakraść się do środka, aby przyjrzeć się z bliska ostrym jak
bagnety ostrzom kosiarek. W Płudach zresztą zdobyłam na własnej skórze
dowiedziałam się, jakie są skutki nie słuchania się starszych. Przy
sprowadzaniu krów z pastwiska do obory wujek zabronił zbliżania się do
zwierząt. Następne dwa tygodnie spędziłam z Babcią u cioci Alinki w Radzyniu.
Róg krowy rozciął mi kawałek policzka. Na szczęście po incydencie rana zagoiła
się szybko i nie został po niej nawet ślad.
Dom rodzinny dziadka stoi po dziś dzień. Nie duża
jedno piętrowa chałupa z zewnątrz podbielana. Do środka wchodzi się przez
wiatrołap, od dekad jednego z ulubionych miejsc bezimiennych dachowców myszołapy,
do zawsze chłodnej sieni. Na jej środku leży dywan przykrywający właz do
piwnico-spichlerza, wypełnionego kulinarnymi skarbami i kolorowymi nalewkami.
Na dywanie niegdyś przeplatały się różnokolorowe paseczki, tworzą piękną rustykalną całość. Dzisiaj dywan zmienił barwę na brzoskwiniowy. Przybyły też
geometryczne wzory głównie romby i trójkąty. Izbę z lewej strony zajmowała
Babcia Staruszka. Macocha dziadka. Odkąd tam przyjeżdżałam Babcia Staruszka
nigdy nie opuszczała tego pokoju pachnącego specyficzną wonią kurzu, lata i
starości. Podczas każdego przyjazdu do Płudów wraz z bratem ciotecznym zawsze
składaliśmy jej wizyty. Rytualnie przeglądaliśmy obrazki ze starych elementarzy
i książeczki dla dzieci, z czasem czytaliśmy, aby w końcu recytować ukradkiem
podgryzając herbatę granulowaną, która poza tym domem miała zupełnie inny smak.
Przy wyjściu z pokoju krzyż, nad łóżkiem Matka Boska Zielna. Pierwszy raz
widziałam Babcię Staruszkę poza swoją izbą w dniu jej pogrzebu. Leżało na
materacu w izbie obok. W trzech rogach materaca ustawione były wysokie gromnice
palące się przez cały weekend, oświetlające nocą twarze czuwających
odmawiających zdrowaśki i różaniec nad zmarłą. W czasie mszy żałobnej
odprawianej w izbie, płaczki odśpiewywały dawne pieśni, o czarnych
przyjaciołach, które pochłoną ją do ziemi. Babcia leżała w bezruchu, zdawała
się być całkowicie pogodzona, z tym co się stanie. Z ziemią i robalami. Po
domowym nabożeństwie pożegnalnym żałobnicy ruszyli autami do Radzynia, gdzie
odbył się pogrzeb i pochowano Babcię Staruszkę. Nie było konduktu prowadzącego
pieszo przez wieś, jak przed trzydziestu laty, gdy grzebano pradziadka
Aleksandra.
Dziadek szanował Babcię Staruszkę. Wydaję mi się,
że to ona wpoiła w niego szacunek do kobiet. Był prawdziwym dżentelmenem i choć
nie można było go nazwać pantoflarzem, to w większości decyzji zdawał się na
babcię, która jak przystało na damę dyplomatycznie nigdy nie przyznała tego
otwarcie.
Matka dziadka zmarła przy połogu, kiedy miał parę
lat. Dziecka nie dało się uratować. Pradziadka nie pamiętam, nie znam go też
dobrze z rodzinnych opowieści. Wujek trochę opowiadał mi o przyjeżdżał do
Płudów jako dzieciak i pradziadek Aleksander gospodarzył w Płudach. Do wsi
dopiero zaczynał się przybliżać pomysł elektryfikacji, nikt nawet nie śmiał
myśleć o kablach telefonicznych. Leszek opowiadał o zamachu nafty mieszających
się z wonią płonących ciem zwabionych
światłem. W oborze oprócz krów znalazło się trochę miejsca dla gniadego konia.
Niewiele zostało z tamtej wsi. Podbielana chałupa
- skansen, a przed nią w przydomowym ogródku
niezmiennie królują gryki, słoneczniki i malwy górujące nad ogórkami,
pomidorami oraz dyniami. To Mieszkańcy przenieśli się do trzypiętrowej
willi. Pole zostało częściowo zalesione, częściowo obsiane trawą. Ze zwierząt
ostały się jedynie kury. Przybył piesek biały terrierek.
Dziadek zmarł ponad rok temu. Po trzech, a może i
więcej ciężkich latach umierania. W lutym. Dzień przed walentynkami. Dobrze
pamiętam, bo na środę 14 kupiłam bilet lotniczy. Miałyśmy lecieć z Agą, moją
przyszłą współlokatorką do Brukseli, a stamtąd na Erasmusa do Lublany. Dziadek
dostał wylewu w nocy z czwartku na piątek. Został cały sparaliżowany. Po
porannym egzaminie ruszyłam do szpitala, gdzie czuwała już cała rodzina. Nie
mogłam długo wytrzymać na sali, choć ostatnie trzy lata, długie szpitalne
korytarze i kolejki stopniowo nas przygotowywały do tego momentu. . Dziadek
umarł we wtorek. Lekarze powiedzieli, że nie było w nim żadnej zdrowej
cząsteczki.
Dziadkowie ustalili pragmatycznie, że chcą leżeć w
jednym grobie obok brata babci i jego kolegi, którzy zginęli w czasie wojny
bawiąc się w lesie w podwarszawskiej Starej Miłośnie od wybuchu niewypału. Choć
jestem ateistką, to i tak wydaje mi się, że jego duch krąży gdzieś po
złocistych podlaskich usianych polach, których już nie ma. Towarzyszy mu wiatr,
popędzający chmury w intensywnym kolorze granatu na burzowym niebie.
Ni komentarjev:
Objavite komentar